Visserslaan

Inleiding:
Tijdens de DUMONT wandeling wordt het toeristisch gedeelte van de badplaats bezocht van vòòr de eerste wereldoorlog. De ARCHITECTUUR wandeling behandelt de uitbouw van De Panne van na de eerste wereldoorlog en voornameling van het INTERBELLUM. Toch wordt even de Dumontwijk aangesneden om de LINK te leggen tussen beide perioden.

In de DUMONTwandeling wordt veel aandacht besteed aan het ontstaan van het eerste vakantietoerisme in De Panne. De ontsluiting van de strandpromenade is gebeurd via de Zeelaan. Dit was in 1892. Daaarop heeft men vrij snel villa's gebouwd op de Zeedijk (zowel Oost als West). Toch mag men grosso modo zeggen dat het huidig residentiele villagedeelte van de wijk gebouwd is tussen 1900 en de eerste wereldoorlog. Dit gedeelte is integraal een "beschermd dorpsgezicht" sinds 1995.

Architect Albert Dumont heeft, tezamen met zijn zoon Alexis, niet alleen de meeste villa's ontworpen maar hij was ook de ontwerper van het urbanisatieplan van de wijk volop in de duinen. Op het plannetje ziet u links de perceelsgrens tussen de eigendommen van de grootgrondbezitters Bortier (W) en Ollevier (O).

In 1783 werd de “Pêcherie Kerckepanne” gesticht. In 1788 werd de steenweg van Hoogstade naar Veurne aangelegd die doorgetrokken werd tot de “Kerckepanne” en zelfs tot het strand. Dit werd de beste verbinding met Duinkerke dus via de huidige Esplanade. Omstreeks 1830 worden alle duinen van het huidige De Panne aangekocht door Pieter Bortier en Louis Ollevier. Het gedeelte van Ollevier lag ten Oosten van een lijn loodrecht op het strand ten Oosten van de Witte Berg. (zie punt-streek lijn die nog terug te vinden is op de huidige kadasterplannen). Om deze eigendommen te ontsluiten voor het toerisme was een verbinding nodig tussen de steenweg naar Veurne en zijn strandeigendommen.
In 1866 had Louis Ollevier reeds een project om hiervoor een weg te bouwen loodrecht op het strand . Dit project is niet doorgegaan omdat de kostprijs om de Kykhillduinen af te graven te hoog was. Deze plannen waren gesteund door liberaal volksvertegenwoordiger Bieswal-Bricourt, maar men heeft nooit de gevraagde subsidies gekregen. In die periode was de badplaats reeds goed bekend bij kunstenaars, schilders (Louis Artan; Louis Serruys; François Musin) en letterkundigen (Hendrik Conscience; Karel Van de Woestijne) die hier de mooie natuurpracht en de rust ontdekt hadden. Ook het station in Adinkerke bood een verbindingsmogelijkheid. (trein verbinding Gent - Duinkerke: 1870) .
Het is pas in 1892, dat zoon Pedro Ollevier (1853 - 1929) het idee opvatte om de Kykhillduinen te omzeilen en de Zeelaan aan te leggen ACHTER de paraboolduinen. Vandaar het gebogen tracé. Hiervoor sprak hij een aannemer aan uit de streek van Rijsel nl. Arthur Bonzel. Beiden deden beroep op een gerenommeerd architect van die tijd nl Albert Dumont (1853-1920) om de eerste urbanisatie fase uit te werken. Het hoofddoel was het aanleggen van een strandpromenade om aldus aaneengesloten vakantievilla's te bouwen (9 blokken van 100m tussen de Witte Berg en de huidige Golfstraat, zoals nu nog altijd op uitzondering van de Suzanneweg en de Ankerweg). Deze nieuwe badplaats trok veel welstellende vakantiegangers aan vooral uit de rijke Borinage en Noord Frankrijk. De verkaveling had een dusdanig succes dat de volledige zone tussen de strandpromenade en de Zeelaan snel volgebouwd werd. Deze residentiële villawijk is quasi volledig gebouwd tussen 1900 en Wereldoorlog I. Deze wijk is beschermd dorpsgezicht sinds 1995.


Albert Dumont heeft dus het oorspronkelijk duinenreliëf kunnen behouden en zelfs benut om op de 5 hoogste toppen telkens een mooie villa te plaatsen met “vue sur mer”.
Veel mensen zeggen nu:
"Wat een mooie Zeelaan in een sierlijke bocht. Veel mooier dan alle Zeelanen aan de Belgische Kust die telkens recht naar de zee lopen”.
" DIE ALBERT DUMONT MOET WEL EEN GOEIE ARCHITECT GEWEEST OM ZO'N MOOIE GEBOGEN ZEELAAN TE ONTWERPEN ".
Maar in feite is dit grotendeels uit praktische overwegingen. Het is pas na WO I dat de Ollevier-Houtsaegers het gedeelte tussen Zeelaan en hun Houtsaegerduinen verder verkaveld hebben. Vandaar dat tijdens het Interbellum zich een tweede grote expansie heeft voltrokken in de Zeelaan in in de Houtsaegerwijk, nu niet meer in Engelse cottage stijl maar in Art Deco.
Het is dit gedeelte die we nu gaan bezoeken.

De woning Fischer hill / Les Pinguins valt op met zijn 2 driehoekige pijlers die elk de hoek vormen van een driehoekige erker.  Twee blauwgeschilderde bakstenen "zuilen" (uiterst links en rechts) + een "zuil" in het midden benadrukken (samen met de driehoekige pijlers) de verticaliteit van het gebouw. De blauwe zuilen zijn bekroond met pinguïns. (later bijgevoegd).
In 1933 heeft notaris Paul Simpelaere de art-deco woning gebouwd (links), met mooie cylindrische hoek.
Rechtover een modernistish appartementgebouw Ante Mare (1936) van arch Louis Legein. De bekleding in cimorné en de oorspronkelijke kleuren rood en groen werden mooi behouden.

Wat verder links zien we de voorkant van villa "Les Airelles" (vroeger villa "Lucion") . De architecten zijn A&A Dumont. Het is een "pension de famille" geweest om later de woning en de praktijk te worden van notaris Simpelaere . Vandaar dat de terrassen toegebouwd werden .
Notaris Simpelaere heeft zijn collectie van Oceanografische kunst geschonken aan de gemeente. Een gedeelte hiervan wordt permanent tentoongesteld in het museum "De Scharbiellie" in de Kasteelstraat.
Vooraan zijn de notariskantoren bijgebouwd. De uniforme schildering in roze kleur (ook het pseudo-vakwerk) is negatief. Ook de te weelderige bomen rondom.

De imposante Dumont villa "Strandgaper" (vroeger "Désirée") is een mooi voorbeeld van de cottage architectuur. In 1938 werd een goed aangepaste linkervleugel bijgebouwd.

Hieronder nog enkele panoramabeelden hoe de omgeving er uitzag in het begin van de 20ste eeuw.

Voorbij de Zeekruisdoornweg een zeer goed onderhouden villa " Les Actinies". De vensterluikjes aan de linkerzijgevel tonen aan hoezeer de Dumontwijk kan verfraaid worden door de vensterluiken terug te hangen. Alle villa's waren gebouwd als vakantiewoning en deze luiken waren een noodzaak voor de gure en lange winters?
Wat lager vinden we 2 "moderne" villa's die feitelijk niet thuishoren in de cottageperiode van voor WO I. Maar zouden wel deel moeten uitmaken van de huidige architectuurwandeling. De eerste rechts "Le Paradou en Vella" is een tweewoonst die in 1937 door de Pannese architect Louis Legein werd gebouwd. Zeer opvallend zijn de groene pyramidalen daken Merkwaardig zijn de hoekvormige torens die voorzien waren van een vlaggemast. Dit is modernisme waarbij zwaar geëxperimenteerd werd met nieuwe bouwmaterialen en kleuren.
Eén van de mooiste "style bateau" villa"s van arc. Louis Legein staat op de hoek met de Albert Dumontlaan (1936). Afgeronde hoek met doorlopende vensterpartij. De toren lijkt op een schoorsteen van een stoomboot, de balustrade op de reling van een schip en de ramen lijken geïnspireerd op patrijzen. De horizontaliteit wordt extra benadrukt door de visuele splitsing van de bouwlagen nl. de kelderverdieping vormt een aparte zone doordat  ze betegeld is.  De kroonlijst, het decoratieve baksteenverband en de vensterrijen versterken eveneens het horizontale accent. 

Op de andere hoek vinden we één van de zeer mooie Dumontvilla's ( oorspronkelijk "Les Goélands"), maar spijtig slecht geschilderd. Bemerk de witte paaltjes om het doorgaand verkeer in de Visserslaan tegen te houden. (meestal manueel uittrekbaar)

 

[Klik op de foto's die u wenst te vergroten]
Visserslaan Zeelaan Koninginnelaan
Zeekruisdoornweg Barkenlaan Zeedijk
1/3/08